De impact van corona op sociale cohesie 3-4

10 december 2020 // Blogs

Bergbeklimmen!”, riep ik als antwoord op de vraag of ik een situatie wilde benoemen waarin sociale cohesie van levensbelang is.

Ik had net zo goed “In elke organisatie.” kunnen antwoorden, alleen een groep mensen op een berg die samen een avontuur aangaan, spreekt meer tot de verbeelding. Het is echter wel hetzelfde wat mij betreft.

Om die vergelijking te snappen is het handig om te weten dat ik sociale cohesie opbreek in vier componenten: (1) saamhorigheid en identificatie, (2) onderling vertrouwen, (3) gedeelde normen en waarden en (4) interactie. Elk van deze componenten heeft een eigen dynamiek en effect op ‘het vraagstuk’ sociale cohesie en zonder elkaar is er geen samenhang of integraal beeld.

Saamhorigheid gaat over ergens bij horen en identificatie over jezelf herkennen in de waarden en standpunten van de groep. Wel zo prettig als je tijdens het bergbeklimmen allemaal hetzelfde denkt over hoe om te gaan met iemand die ziek wordt. Achterlaten zodat de groep als geheel door kan gaan, of juist zorgen voor elkaar en hulp halen? Onderling vertrouwen is van essentieel belang in een groep die samen hetzelfde doel nastreeft. Bij bergbeklimmen ben je letterlijk en figuurlijk op elkaar aangewezen om de top te behalen en dat vraagt veel onderling vertrouwen. Bij aanwezigheid van deze eerste twee componenten ontstaat een bevlogen groep mensen die met een zelfde visie een doel nastreeft. Dat is onontbeerlijk bij het bergbeklimmen, maar ook in de meeste organisaties, niet? Als je vervolgens kijkt naar de derde component - gedeelde normen en waarden - zegt deze alles over de manier waarop die groep mensen naar dat doel toe werkt. Welke processen, afspraken en welk gedrag spreken zij met elkaar af? Wat vinden ze belangrijk in hun organisatie? Als je dat voorafgaand en tijdens het bergbeklimmen niet afstemt kan het levensbedreigend zijn. En vanuit het perspectief van een organisatie is het bedreigend voor o.a. de resultaten, productiviteit en efficiency. Hij linkt ook weer sterk met het voorbeeld wat ik noemde bij saamhorigheid en identificatie. Tot slot maakt interactie al het bovenstaande mogelijk. Zonder de juiste interactie worden processen stroperig en doelen onzichtbaar. En zonder communicatie of interactie een berg beklimmen, vergeet het maar!

Kortom, in mijn optiek is sociale cohesie van levensbelang tijdens het bergbeklimmen, maar net zo goed binnen een organisatie. Zonder sociale cohesie geen organisatie!

Bij het huidige werken op afstand komt sociale cohesie steeds duidelijker naar boven als aandachtspunt. Ik stel mijn opdrachtgevers veelvuldig de vraag: ‘Wat mis je het meeste in deze tijd?’. De antwoorden hebben steeds vaker betrekking op sociale cohesie of een van de onderliggende componenten.

“Ik voel mij steeds minder verbonden met de organisatie waar ik werk.”

“Onze meetings zijn super efficiënt geworden en ik krijg veel werk gedaan, maar echt weten hoe het gaat met mijn collega’s doe ik niet.”

Hoe geef je vorm aan iets dat voorheen als vanzelf ontstond en nu weg valt, omdat we niet meer samen op kantoor werken? Iets dat in de toekomst anders zal blijven, omdat we twee à drie dagen thuiswerken prima vinden. Het werkelijke nieuwe werken dat berust op het principe van vrijheden en persoonlijke voorkeuren. Wat als de collega's waar jij graag sociaal en informeel contact mee hebt een heel ander werkritme hebben? De vraag wie je graag wilt tegenkomen als je wel op kantoor werkt? Zijn dat je vakinhoudelijke collega’s of kies je voor kruisbestuiving van disciplines? En waar kiezen zij voor? Zo kom je weer bij die normen, waarden en passende interactie uit.

In het eerste artikel van dit vierluik nam ik jullie mee in de backbone van de methodiek die ik samen met Pieter ontwikkelde om organisaties in tijden van verandering te helpen met het bereiken van twee doelen:

  1. Inzicht verkrijgen in de uitdagingen en kansen die er nu en op langere termijn liggen voor organisaties die de manier van werken aan willen of moeten passen. Hierbij kijken we integraal naar bedrijfsvoering, strategie, het binden en boeien van medewerkers, de intrinsieke motivatie van medewerkers, sociale cohesie en de veranderkundige aspecten van de verandering.
  2. Het duurzaam implementeren van de verandering. We begeleiden de verandering door faciliterende en motiverende interventies te ontwikkelen en deze op het juiste moment in te zetten. Hierbij schenken we specifiek aandacht aan het eigenaarschap binnen de organisatie en de borging van de verandering binnen de staande organisatiestructuur.

Deze methodiek stelt organisaties in staat om op een gestructureerde en logische wijze aan de slag te gaan met de verandering. De stappen die we hierbij zetten erkennen de veelkleurigheid van een verandering in de manier van werken, zonder deze overmatig complex of taai te maken. Door de huidige verschuiving van werken op kantoor naar ‘thuiswerken tenzij’ zien wij drie belangrijke gebieden waarbinnen verandering optreedt: werkplek & werkwijze, sociale cohesie en persoonlijk werkgeluk.

In het tweede artikel van dit vierluik vertelde ik over de factoren en mechanismen die aanwezig zijn binnen het gebied werkplek en werkwijze. In dit derde deel heb ik via bergbeklimmen ingezoomd op de factoren en mechanismen die spelen binnen sociale cohesie.

Wil je meer lezen over sociale cohesie, download dan vooral mijn gratis e-book over dit onderwerp. Wil jij de sociale cohesie binnen jouw organisatie versterken? Of wil je meer weten over de methodiek? Neem contact op via info@simoneleenders.nl.

Ook interessant

26 november 2020 // Blogs

Werkwijze en werkplek in verandering 2-4

Verandering is complex. Maar ook weer niet zo complex dat je als organisatie niet stapsgewijs toe kan werken naar een nieuwe werkwijze en daarbij ondersteunende werkomgeving.

4 november 2020 // Blogs

De route naar het nieuwe normaal 1-4

Verandering is complex. Maar ook weer niet zo complex dat je als organisatie niet stapsgewijs voortgang kan blijven boeken op thema's zoals sociale cohesie, mentaal welzijn en vitaliteit.

14 oktober 2020 // Blogs

Sociale cohesie is essentieel voor werkgeluk

Werkgeluk gaat over "ik & wij". En dat wij stuk is heel goed te matchen met de componenten van sociale cohesie. En ik ben niet de enige die daar zo over denkt, lees hier verder.